Theo quy định tại Luật các tổ chức tín dụng 2010 (được sửa đổi bởi Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2017) thì ngân hàng và tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác nhau ở những điểm cơ bản sau:
| Tiêu chí | Ngân hàng | Phi ngân hàng |
| Phạm vi hoạt động | 1. Nhận tiền gửi: nhận tiền của tổ chức, cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận. 2. Cấp tín dụng: cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. 3. Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản: cung ứng phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, thư tín dụng và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng. | 1. Nhận tiền gửi: nhận tiền của tổ chức dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận. 2. Cấp tín dụng: cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. => Điểm khác biệt cơ bản nhất giữa ngân hàng và tổ chức tài chính phi ngân hàng chính là ngân hàng thì được phép hoạt động ở lĩnh vực cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản còn đối với tổ chức tài chính phi ngân hàng thì chưa được phép. |
| Loại hình thành lập và hoạt động | 1. Ngân hàng thương mại; 2. Ngân hàng chính sách; 3. Ngân hàng hợp tác xã | 1. Công ty tài chính. Ví dụ: Công ty tài chính TNHH MTV Mirae Asset, công ty tài chính TNHH MTV Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng, công ty tài chính TNHH HD Saison. 2. Công ty cho thuê tài chính Ví dụ: Công ty cho thuê tài chính TNHH MTV Công nghiệp Tàu thuỷ, Công ty cho thuê tài chính TNHH MTV Kexim Việt Nam… 3. Tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác. |
| Về nguồn vốn | Vốn của Ngân hàng là các khoản tiền nhận gửi, các khoản tiền vay, khoản tiền tự có | Nguồn vốn của các tổ chức tín dụng phi ngân hàng là vốn tự góp, các quỹ trợ cấp, tiền thu được khi phát hành cổ phiếu trái khoản… |
| Vấn đề quản lý của Nhà nước | Ngân hàng thương mại chịu sự quản lý của Nhà nước và ràng buộc về tiền gửi dựng trữ, bảo hiểm khoản vay… không được tham gia vào thị trường chứng khoán | Các tổ chức tín dụng phi ngân hàng không bị ràng buộc nhiều như ngân hàng thương mại, hoạt động chủ yếu là đầu tư cổ phiếu, thương phiếu, bất động sản… |
